Монгол улсад бүртгэлийн нэгдсэн тогтолцоог бий болгох үндэсний хөтөлбөр

Засгийн газрын 2008 оны 78 дугаар тогтоолын 1 дүгээр хавсралт

Нэг. Нийтлэг үндэслэл

Монгол Улсад зах зээлийн эдийн засгийн эхэн үед тулгамдаж байсан хүнд сорилтуудыг даван туулахад инфляцийг тогтворжуулах, үнэ тарифийн чөлөөлөх өмч хувьчлал, төсвийг тэнцвэржүүлэх зэрэг санхүүгийн салбарын эрүүл орчин бүрдүүлэхтэй холбоотой арга хэмжээнүүд томоохон үүрэг гүйцэтгэсэн.

Иргэний бүртгэлийн үйл ажиллагааны доголдлоос шалтгаалж тухайн иргэний талаархи мэдээлэл давхардах, зөрөх, орхигдох зэргээр үнэн, бодитой мэдээлэл гарч чадахгүй байна. Өнөөдөр Монгол Улсын нэг иргэн төрөл бүрийн үнэмлэх, дэвтэр, паспорт, гэрчилгээ, карт зэрэг 17 (хөнгөлөлтийн болон банкны картыг тооцохгүйгээр) нэр төрлийн бичиг баримтыг ашиглан эмнэлэг, эд хөрөнгийн эрхийн бүртгэл, нийгмийн даатгал, банк, санхүү, халамж, гааль, татвар, хууль хяналтын байгууллага зэрэг төрийн үйлчилгээ авах үйл ажиллагаанд оролцохдоо их хэмжээний хүнд сурталтай учирч байгаа билээ. 

Иргэний бүртгэл, хуулийн этгээдийн улсын бүртгэл, эд хөрөнгийн эрхийн бүртгэл, төр, захиргаа, нийгмийн даатгал, гааль, татвар, цагдаа, хил хамгаалах зэрэг байгууллагын бүртгэл, мэдээллийн сангууд нь салангид, хоорондоо хөрвөх боломжгүй, харилцан холбогдоогүй байгаа нь төрийн үйлчилгээг иргэдэд шуурхай хүргэхэд бэрхшээл учруулж, төр иргэн хоорондын харилцааг холдуулах, хүнд суртал газар авах, улмаар далд эдийн засаг, авлигын суурь хөрсийг бэхжүүлж, эдийн засгийн хөгжилд сөргөөр нөлөөлж байна.

Хоёр. Хөтөлбөрийн зорилго

2.1. Хөтөлбөрийн үндсэн зорилго нь Монгол Улсад бүртгэлийн нэгдсэн тогтолцоог бий болгох замаар төрийн бодлогын нэгдмэл чанарыг хангах, үндэсний аюулгүй байдлыг бэхжүүлэх, улс орны эдийн засгийн өсөлтөд дэмжлэг үзүүлэх, төрийн ой санамжийг бүрдүүлэх, төрөөс иргэд болон бизнесийн байгууллагад үзүүлэх нийгмийн бүх салбарыг хамарсан үйлчилгээг хүртээмжтэй, шуурхай, үр ашигтай болгож хүнд суртал, авлигатай тэмцэхэд бодитой хувь нэмэр оруулахад оршино.

Гурав. Хөтөлбөрийн хамрах хүрээ, бүрэлдэхүүн, хэрэгжүүлэх үндсэн зарчим

3.1. Монгол Улсын бүртгэлийн нэгдсэн тогтолцоо бий болгох Үндэсний хөтөлбөрт төр, захиргааны бүх шатны болон нутгийн удирдлагын байгууллагын мэдээ, мэдээллийн сан, тэдгээрийг удирдах мэдээллийн систем болон дэд бүтэц, мэдээллийн санг бүрдүүлэх, ашиглахтай холбоотой хууль тогтоомж, стандарт, дүрэм, журам, заавар, бүртгэлийн нэгдсэн тогтолцоо, түүний удирдлагыг бий болгоход чиглэсэн төсөл, арга хэмжээ хамаарна.

Дөрөв. Бүртгэлийн нэгдсэн тогтолцооны бүрэлдэхүүн хэсгүүд

4.1. Монгол Улсын бүртгэлийн нэгдсэн тогтолцоо нь дараахь үндсэн бүрэлдэхүүн хэсгүүдээс бүрдэнэ:

Монгол Улсын бүртгэлийн нэгдсэн тогтолцоо

Зураг-1. Бүртгэлийн нэгдсэн тогтолцооны бүрэлдэхүүн хэсгүүд

4.8. Монгол Улсын бүртгэлийн нэгдсэн тогтолцоо нь бүртгэл, мэдээллийн асуудлыг хариуцсан байгууллагаар дамжуулан яам, Засгийн газрын агентлаг, холбогдох төрийн байгууллага бүртгэл, мэдээллийн нэгдсэн сан үүсгэх, хоорондоо бүртгэл, мэдээллээ харилцан солилцох замаар иргэд, байгууллагад төрийн бүх төрлийн үйлчилгээг хүргэхээр зохион байгуулагдана.

Тав. Мэдээллийн сангийн ангилал

5.1. Хөтөлбөрийн хүрээнд мэдээллийн сангийн төрөл, ангилал, тэдгээрийг бүрдүүлэх чиг үүрэг бүхий байгууллага, бүтцийг бий болгоно. Монгол Улсын бүртгэлийн нэгдсэн мэдээллийн сан нь дараахь үндсэн ангилалд хуваагдах бөгөөд эдгээр бүртгэл, мэдээллийн сан нь орон зайн мэдээллийн санд тулгуурласан байна:

а/ суурь буюу эрх зүйн бүртгэлийн мэдээллийн сан; 

б/ төрөлжсөн бүртгэлийн мэдээллийн сан; 

в/ төрийн байгууллагуудын мэдээллийн сан.

5.2. Суурь буюу эрх зүйн бүртгэлийн мэдээллийн сан нь дараахь төрөл, ангилалд хуваагдана:

5.2.1. иргэний бүртгэлийн мэдээллийн сан;

5.3. Иргэний бүртгэлийн мэдээллийн сангийн иж бүрдэл;

5.3.1. иргэний гэр бүлийн байдлын бүртгэл:

а/ хүн амын регистрийн мэдээллийн сан; 

б/ төрөлтийн мэдээллийн сан;

в/ хүүхэд үрчилсэн тухай мэдээллийн сан; 

г/ овог, нэр өөрчилсөн тухай мэдээллийн сан; 

д/ эцэг тогтоосон тухай мэдээллийн сан; 

е/ гэрлэсний, гэрлэлт сэргээсэн тухай мэдээллийн сан; 

ж/ гэрлэлт цуцлуулсан тухай мэдээллийн сан; 

з/ нас барсан тухай мэдээллийн сан. 

5.3.2. дотоод шилжих хөдөлгөөний бүртгэл: 

а/ нэг аймаг, хотоос нөгөө аймаг, хот руу шилжин явсан тухай мэдээллийн сан; 

б/ аймаг, хотод шилжин ирсэн тухай мэдээллийн сан; 

в/ аймаг, хот дотроо шилжсэн тухай мэдээллийн сан. 

5.3.3. гадаад шилжих хөдөлгөөний бүртгэл: 

а/ Монгол Улсаас гадаад оронд оршин суухаар явсан тухай мэдээллийн сан; 

б/ Монгол Улсаас гадаад оронд удаан хугацаагаар ажиллахаар явсан тухай мэдээллийн сан; 

в/ Монгол Улсаас гадаад оронд удаан хугацаагаар суралцахаар явсан тухай мэдээллийн сан; 

г/ Монгол Улсаас гадаад оронд түр хугацаагаар зорчихоор яваад буцаж ирээгүй тухай мэдээллийн сан. 

5.3.4. иргэний үнэмлэхийн бүртгэл: 

а/ иргэний үнэмлэх олголтын мэдээллийн сан;

б/ иргэний үнэмлэх хүчингүй болгосон мэдээллийн сан. 

5.3.5. гадаад паспортын бүртгэл: 

а/ гадаад паспорт олголтын мэдээллийн сан; 

б/ хүчингүй болсон гадаад паспортын мэдээллийн сан; 

в/ зөрчилтэй иргэдэд хориг тавьсан тухай мэдээллийн сан; 

г/ хориг цуцалсан тухай мэдээллийн сан; 

д/ хүүхдийн хавсралтын мэдээллийн сан; 

е/ Монгол Улсын харъяатаас гарсан тухай мэдээллийн сан; 

ж/ Монгол Улсын харъяат болсон тухай мэдээллийн сан; 

з/ харъяатаа сэргээлгэсэн тухай мэдээллийн сан. 

5.3.6. архивын лавлагааны бүртгэл: 

а/ иргэний гэр бүлийн лавлагааны мэдээллийн сангууд (нийт 8 төрлийн лавлагааны мэдээллийн сан).

Зургаа. Хэрэгжүүлэх үндсэн зарчмууд

6.2. Монгол Улсын бүртгэлийн нэгдсэн мэдээллийн сан нь төрийн болон иргэд, хуулийн этгээдтэй хамааралтай мэдээллийн сангаас бүрдэнэ.

Долоо. Хөтөлбөрийн зорилт, хүрэх үр дүн, хэрэгжүүлэх үйл ажиллагаа

Хөтөлбөрийн үндсэн зорилгыг биелүүлэхийн тулд дараахь зорилтуудыг дэвшүүлж тэдгээрийн үйл ажиллагааны хүрээ, хүрэх үр дүнг тодорхойлж байна. 

7.2. Хүрэх үр дүн. Хууль эрх зүй, зохицуулалтын таатай орчин бүрдэнэ. 

7.3. Үйл ажиллагааны хүрээ: Бүртгэлийн ерөнхий болон бусад тулгуур хуулийн төслийг шинээр боловсруулж, батлуулах: 

а/ бүртгэлийн талаархи ерөнхий хууль; 

в/ цахим гарын үсгийн талаархи хууль; 

7.15. Үйл ажиллагааны хүрээ: 

7.15.2. Монгол Улсын иргэний эрхийг баталгаажуулах, төрийн үйлчилгээ, хэрэглээг хүртэх иргэний ухаалаг үнэмлэхийг бий болгож, Монгол Улсын иргэдэд олгох арга хэмжээг үе шаттай хэрэгжүүлэх; 

7.15.4. иргэний бүртгэл, иргэний ухаалаг үнэмлэх, паспорт хяналтын нэгдсэн сүлжээг иж бүрэн болгон хэрэгжүүлэх; 

7.15.5. иргэний бүртгэл, мэдээллийн улсын нэгдсэн сүлжээний төслийг хэрэгжүүлж, эхний ээлжинд аймаг, нийслэл, дүүргийн бүртгэлийн үйл ажиллагааг “онлайн” сүлжээнд холбох; 

7.15.7. үндэсний өгөгдөл мэдээллийн төв, төрийн захиргааны төв байгууллага, агентлаг, холбогдох аж ахуйн нэгж байгууллагыг холбосон өндөр хурдны шилэн кабелийн интранет сүлжээг байгуулж, ашиглалтад оруулах; 

7.15.9. архивын болон цаасан хэлбэрийн мэдээллийн санг цахим хэлбэрт хөрвүүлэх, бүртгэлийн нэгдсэн санд нэгтгэх; 

7.21. Үйл ажиллагааны хүрээ: 

7.21.1. иргэний бүртгэлийг төгөлдөршүүлэх, боловсронгуй болгох чиглэлээр: 

б/ хүн амын өрхийн болон хаягийн бүртгэл, сонгуулийн насны иргэдийн бүртгэлийг шинэчлэх; 

в/ иргэдийн овог, нэрийн бичлэгийн стандартыг боловсронгуй болгох.

Найм. Хөтөлбөрийн удирдлага, зохион байгуулалт, санхүүжилт, хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх хугацаа

8.1. Хөтөлбөрийн удирдлага, зохион байгуулалт 

8.1.2. аймаг, нийслэл, сум дүүргийн хэмжээнд хөтөлбөрийн хэрэгжилтийг Засаг даргын Тамгын газар хариуцна;

ХАРИЛЦАХ

Засгийн газрын хэрэгжүүлэгч агентлаг - Оюуны өмч, улсын бүртгэлийн ерөнхий газар 14171 Улаанбаатар хот, Сүхбаатар дүүрэг, Цагдаагийн гудамж
Ажлын цаг : Даваа - Баасан гариг, 8.30 - 17.30 цаг
Бямба, Ням амарна.
Утас : 1800-1890, 320502 /энгийн утасны тарифаар/
И-мэйл хаяг : contact@burtgel.gov.mn
Вэб сайт : http://burtgel.gov.mn

Хайлт